Önce Sonucu Gösteriyoruz.
Sonra Nasıl Ulaştığımızı Anlatıyoruz.

Adaçayı, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz havzası ve Anadolu’nun güneşli, kurak yamaç­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: türe göre değişen 1,8-sineol, tuyon ve ros­ma­ri­nik asit. Yaprakları bitki çayı, baharat ve koku çalış­ma­la­rında değer­len­di­ri­lir.

Altınotu, Papatyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz adaları ile Anadolu’nun kuru ve güneşli böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: neril asetat ve çeşitli ter­pen­ler. Çiçekleri kuru­tu­la­rak deko­ra­tif ve aro­ma­tik alan­larda kul­la­nı­lır.

Anason, Maydanozgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Doğu Akdeniz kökenli; ılıman iklim­lerde tarımı yapılır. Öne çıkan bile­şen­leri: trans-anetol. Tohumları baharat ve gıda aroması olarak kul­la­nı­lır.

Biberiye, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz kıyı­la­rın­daki taşlık ve güneşli maki­lik­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: 1,8-sineol, kafur ve alfa-pinen. Yaprakları yemek­lerde ve koku ürün­le­rinde kul­la­nı­lır.

Çörek Otu, Düğünçiçeğigiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz ve Batı Asya kökenli; ılıman tar­la­larda yetişir. Öne çıkan bile­şen­leri: timo­ki­non ve yağ asit­leri. Tohumları mut­fakta ve gele­nek­sel gıda hazır­lık­la­rında yer alır.

Defne, Defnegiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz hav­za­sı­nın her dem yeşil maki­lik­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: 1,8-sineol ve sabinen. Yaprakları baharat olarak ve koku üre­ti­minde değer­len­di­ri­lir.

Ekinezya, Papatyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Kuzey Amerika’nın açık çayır ve kırları. Öne çıkan bile­şen­leri: kafeik asit türev­leri ve fla­vo­no­it­ler. Çiçekleri ve bitki formu bahçe ile botanik çalış­ma­la­rında ilgi görür.

Rezene, Maydanozgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz çevresi; güneşli, ılıman ara­zi­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: trans-anetol ve fenkon. Tohumları ve yeşil kısım­ları mut­fakta kul­la­nı­lır.

Yağ Gülü, Gülgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Batı Asya kökenli; Isparta gibi ılıman böl­ge­lerde yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: sit­ro­nel­lol, gera­niol ve nerol. Çiçekleri gül suyu ve par­fü­meri üre­ti­minde değer­len­di­ri­lir.

Sütçüler Kekiği, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Isparta Sütçüler ve Antalya çev­re­si­nin yüksek, kayalık alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: kar­vak­rol. Kokulu toprak üstü kısım­ları yöresel baharat kül­tü­ründe bilinir.

Kantaron, Kantarongiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Avrupa ve Anadolu’nun güneşli yol kenar­ları ile çayır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: hipe­ri­sin ve hiper­fo­rin. Çiçekli sür­gün­leri gele­nek­sel botanik hazır­lık­larda yer alır.

Kapari, Kaparigiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz’in sıcak, kurak ve taşlı ara­zi­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: rutin ve diğer fenolik bile­şik­ler. Çiçek tomur­cuk­ları gıdada sala­mura olarak kul­la­nı­lır.

Lavanta, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz çev­re­si­nin güneşli ve iyi drene olan top­rak­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: türe göre değişen lina­lool ve linalil asetat. Çiçekleri koku, bahçe ve deko­ra­tif uygu­la­ma­larda kul­la­nı­lır.

Mercanköşk, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz çevresi; ılık, güneşli yetişme alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: kar­vak­rol ya da timol ağır­lıklı uçucu yağlar. Yaprakları mut­fakta baharat olarak değer­len­di­ri­lir.

Nane, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Avrupa ve Asya’nın nemli kıyı­ları ile bah­çe­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: türe göre değişen mentol ve menton. Yaprakları yiyecek ve içe­cek­lerde aroma verir.

Romen Papatyası, Papatyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Batı Avrupa’nın açık ve ılıman çayır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: angelat ester­leri. Çiçek başları bitki çayı ve koku ala­nında bilinir.

Safran, Süsengiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz ile Batı Asya’nın ılıman, kuru tarım alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: krosin ve pik­rok­ro­sin. Çiçek tepe­cik­leri baharat ve doğal renk­len­di­rici olarak kul­la­nı­lır.

Salep, Salepgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Anadolu’nun çayır ve orman açık­lık­la­rında yetişen farklı orkide türleri. Öne çıkan bile­şen­leri: yum­ru­larda glu­ko­man­nan ağır­lıklı müsilaj. Orkideler botanik çeşit­li­lik­le­riyle tanınır; tür­le­rin korun­ması önem­li­dir.

Stevia, Papatyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Güney Amerika kökenli; sıcak böl­ge­lerde yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: steviol gli­ko­zit­leri. Yaprak özüt­leri gıdada tat­lan­dırma ama­cıyla değer­len­di­ri­lir.

Sumak, Menengiçgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Akdeniz ve Batı Asya’nın kuru yamaç­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: tanen­ler ve anto­si­ya­nin­ler. Bazı tür­le­rin mey­ve­leri kuru­tu­lup baharat olarak kul­la­nı­lır.

Aloe Vera, Asphodelaceae famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Arap Yarımadası kökenli; sıcak ve kurak böl­ge­lerde yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: yaprak jelinde poli­sak­ka­rit­ler. Yaprak için­deki jel koz­me­tik ve kişisel bakım ürün­le­rinde kul­la­nı­lır.

Carqueja, Papatyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Güney Amerika’nın açık, güneşli ara­zi­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: toprak üstü kısım­larda fenolik bile­şik­ler. Toprak üstü kısım­ları böl­ge­sel bitki çayı gele­ne­ğinde yer alır.

Sarmal Zencefil, Costaceae famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Brezilya ve çev­re­si­nin nemli tro­pi­kal orman ve bah­çe­leri. Bileşenleri için atlas belir­le­yici tek bir bileşen belirt­mez; farklı bitki özleri araş­tı­rı­lır. Gösterişli yapısı nede­niyle bah­çe­lerde süs bitkisi olarak da yetiş­ti­ri­lir.

Limon Otu, Buğdaygiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Güney ve Güneydoğu Asya kökenli tro­pi­kal böl­ge­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: uçucu yağda sitral. Yaprakları yemek ve bitki çayı hazır­lı­ğında aroma verir.

Roselle, Ebegümecigiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Tropikal kuşağın sıcak yetişme alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: kırmızı çanak­larda anto­si­ya­nin­ler ve organik asitler. Çiçek çanak­ları içecek, reçel ve gıda renk­len­dir­mede kul­la­nı­lır.

Justicia, Acanthaceae famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Orta Amerika ile Karayipler’in sıcak, nemli böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: kumarin ve umbel­li­fe­ron. Yaprakları bazı yerel bitki hazır­lık­la­rında değer­len­di­ri­lir.

Lippia, Verbenaceae famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Orta ve Güney Amerika’nın sıcak, nemli böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: türe ve kemo­tipe göre değişen aro­ma­tik bile­şik­ler. Yaprakları yerel mut­fak­larda aroma ama­cıyla kul­la­nı­lır.

Espinheira-Santa, Celastraceae famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Brezilya başta olmak üzere Güney Amerika’nın orman­ları. Bileşenleri için atlas tek bir belir­le­yici bileşen belirt­mez; yaprak özleri araş­tı­rı­lır. Bölgesel bitki kül­tü­ründe yap­rak­la­rıyla tanınır.

Alman Papatyası, Papatyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Avrupa ile Batı Asya’nın açık ve güneşli çayır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: uçucu yağ bile­şen­leri ve fla­vo­no­it­ler. Çiçekleri bitki çayı ve koku ürün­le­rinde kul­la­nı­lır.

Kudret Narı, Kabakgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Asya kökenli; sıcak tro­pi­kal ve subt­ro­pi­kal bah­çe­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: meyvede acı tri­ter­pen­ler ve diğer ikincil bile­şik­ler. Olgunlaşmamış mey­ve­leri bazı mut­fak­larda sebze olarak tüke­ti­lir.

Noni, Kökboyagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Pasifik adaları ile Güneydoğu Asya’nın tro­pi­kal kıyı­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: meyvede organik asitler ve farklı fenolik bile­şik­ler. Meyvesi ve yap­rak­ları yetiş­tiği böl­ge­le­rin gıda kül­tü­ründe kul­la­nı­lır.

Fesleğen, Ballıbabagiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Asya kökenli; sıcak ve güneşli bah­çe­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: uçucu yağda türe göre lina­lool ve öjenol. Taze ve kuru yap­rak­ları yemek­lerde aroma verir.

Anamú, Petiveriaceae famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Orta Amerika ve Karayipler’in sıcak ara­zi­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: sarım­sak koku­suyla iliş­kili kükürtlü bile­şik­ler. Yaprakları yetiş­tiği böl­ge­le­rin gele­nek­sel botanik kül­tü­ründe yer alır.

Guava, Mersingiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Orta Amerika kökenli; tro­pi­kal ve subt­ro­pi­kal böl­ge­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: meyvede C vita­mini, yap­rakta fenolik bile­şik­ler. Meyvesi taze tüke­ti­lir; içecek ve gıda üre­ti­minde kul­la­nı­lır.

Zencefil, Zencefilgiller famil­ya­sında yer alır; doğal yayı­lışı veya yetiş­ti­ril­diği alanlar Tropikal Asya kökenli; sıcak ve nemli böl­ge­ler. Öne çıkan bile­şen­leri: rizomda gin­ge­rol­ler ve aro­ma­tik uçucu yağlar. Rizomu yemek, içecek ve baharat hazır­lı­ğında değer­len­di­ri­lir.

Arnika, Papatyagiller famil­ya­sın­da­dır; Avrupa’nın dağlık çayır­la­rında ve açık otlak­la­rında doğal olarak yetişir. Çiçeklerinde öne çıkan bile­şen­ler hele­na­lin türevi ses­ki­ter­pen lak­ton­lar ile fla­vo­no­it­ler­dir. Çiçekleri bazı Avrupa gele­nek­le­rinde haricen hazır­la­nan bit­ki­sel ürün­lerde kul­la­nıl­mış­tır. IUCN’nin 2014 Avrupa değer­len­dir­mesi türü genel ölçekte düşük riskli bulur­ken yerel toplama ve habitat bas­kı­sına dikkat çeker.

Limon Mersini (Backhousia citriodora), Myrtaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Avustralya'nın Queensland yağmur orman­ları ve subt­ro­pi­kal doğu kıyı­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: citral (geranial + neral). Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Aborijin top­lu­luk­la­rında aro­ma­tik yap­rak­lar gıda, infüz­yon ve yerel bakım uygu­la­ma­la­rında değer­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Daderot · CC0

Avustralya Sneezeweed'i (Centipeda minima), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Avustralya'nın nemli açık alan­ları; ayrıca Asya-Pasifik'te geniş yayılış. Öne çıkan bile­şen­leri: ses­ki­ter­pen lak­ton­lar, fla­vo­no­id­ler, uçucu ter­pen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Bazı Aboriginal gele­nek­le­rinde ezilmiş bitki veya infüz­yon; burun-solunum yakın­ma­ları ve inf­la­ma­tu­var durum­larla iliş­kili kul­la­nım­lar kay­de­dil­miş­tir.

Görsel: Harry Rose from South West Rocks, Australia · CC BY 2.0

Hop Bush (Dodonaea viscosa), Sapindaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Avustralya'nın geniş bölü­münde kuru ve açık habi­tat­lar. Öne çıkan bile­şen­leri: fla­vo­no­id­ler, diter­pen­ler, sapo­nin­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Bazı Aboriginal top­lu­luk­la­rında yap­rak­lar ısı­tı­la­rak veya ezi­le­rek şişlik, yara ve cilt üzerine uygu­lan­mış­tır.

Görsel: Juan Carlos Fonseca Mata · CC BY-SA 4.0

Keçi Ayağı Sarmaşığı (Ipomoea pes-caprae), Convolvulaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Avustralya'nın tropik ve subt­ro­pik kıyı­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: resin gli­ko­zit­leri, fla­vo­no­id­ler, feno­lik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kıyı top­lu­luk­la­rında yap­rak­la­rın lapa hâlinde ağrı, sokma ve cilt yakın­ma­la­rında kul­la­nıl­dığı kayıt­lı­dır.

Görsel: Adityamadhav83 · CC BY-SA 4.0

Kakadu Eriği (Terminalia ferdinandiana), Combretaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Avustralya'nın savan ve açık orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ellagik asit, gal­lo­ta­nen­ler, poli­fe­nol­ler, C vita­mini. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Aboriginal food-medi­cine gele­ne­ğinde meyvesi yenmiş; farklı bitki kısım­ları çeşitli yerel pre­pa­rat­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Allthingsnative · CC BY 4.0

Tazmanya Biberi (Tasmannia lanceolata), Winteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Tazmanya ve güney­doğu Avustralya'nın serin orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: poly­go­dial, anto­si­ya­nin­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Yaprak ve mey­ve­ler yerli gıda kül­tü­ründe baharat ve aro­ma­tik bitki olarak değer­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: DavidFrancis34 from Australia · CC BY-SA 2.0

Emu Bush (Eremophila alternifolia), Scrophulariaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta ve batı Avustralya'nın kurak ve yarı kurak böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: ser­ra­tu­lane diter­pen­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Bazı Aboriginal gele­nek­le­rinde yaprak pre­pa­rat­ları yara ve cilt bakı­mında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Allthingsnative · CC BY-SA 4.0

Avustralya Sandal Ağacı (Santalum spicatum), Santalaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Batı ve Güney Avustralya'nın kuru orman ve çalı­lık­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: α-san­ta­lol, β-san­ta­lol ve ses­ki­ter­pen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Aromatik odunu ve yağı kül­tü­rel, tören­sel ve kişisel bakım amaç­la­rıyla kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Jean and Fred Hort · CC BY 2.0

Desert Bloodwood (Corymbia terminalis), Myrtaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta ve kuzey Avustralya'nın kurak iç böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: tanen­ler, feno­lik­ler, ter­pen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Bazı Aboriginal top­lu­luk­la­rında kino ve kabuk, yara ve çeşitli gele­nek­sel hazır­lık­larda değer­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Mark Marathon · CC BY-SA 4.0

Kawakawa (Piper excelsum), Piperaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın özel­likle kıyı ve alçak rakımlı orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: pipe­rine, pel­li­to­rine, dia­yan­gam­bin, ele­mi­cin, myris­ti­cin, vitexin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rongoā Māori'de yap­rak­lar infüz­yon, çiğneme ve harici hazır­lık­larla cilt, yara, diş ve sin­di­rim yakın­ma­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Krzysztof Golik · CC BY-SA 4.0

Horopito (Pseudowintera colorata), Winteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın serin orman­ları ve dağlık böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: poly­go­dial, ses­ki­ter­pen­ler, ter­pi­nen-4-ol. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rongoā Māori gele­ne­ğinde yap­rak­lar cilt ve sin­di­rimle iliş­kili çeşitli hazır­lık­larda değer­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Krzysztof Golik · CC BY-SA 4.0

Mānuka (Leptospermum scoparium), Myrtaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda gene­linde açık alan, çalılık ve orman kenar­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: lep­tos­per­mone, fla­ve­sone, iso­lep­tos­per­mone; kemo­tipe göre ter­pen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rongoā Māori'de yaprak ve kabuk infüz­yon­ları, yara ve cilt dahil farklı amaç­larla kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Photos of Japan · CC0

Kānuka (Kunzea ericoides), Myrtaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın açık orman­ları ve yeniden gelişen çalı­lık­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: α-pinene, viri­dif­lo­rol, ses­ki­ter­pen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Geleneksel Māori kul­la­nı­mında yaprak ve kabuk hazır­lık­ları yara yıkama ve cilt uygu­la­ma­la­rında yer almış­tır.

Görsel: Michal Klajban · CC BY-SA 4.0

Harakeke (Phormium tenax), Asphodelaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın sulak alan­ları, kıyı­ları ve açık habi­tat­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: fla­vo­no­id­ler, feno­lik­ler, ant­ra­ki­non türev­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Māori kül­tü­ründe lif kaynağı olma­sı­nın yanında bitki zamkı ve yaprak kısım­ları gele­nek­sel yara ve cilt bakı­mında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Photos of Japan · CC0

Koromiko (Veronica stricta), Plantaginaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın açık orman ve çalı­lık­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: iridoid gli­ko­zit­leri, feno­lik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rongoā Māori'de yap­rak­lar özel­likle gast­ro­in­tes­ti­nal yakın­ma­lar ve bazı yara uygu­la­ma­la­rında değer­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Krzysztof Golik · CC BY-SA 4.0

Tī Kōuka (Cordyline australis), Asparagaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın ovaları, sulak alan kenar­ları ve açık orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ste­ro­i­dal sapo­nin­ler, fenolik bile­şik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Māori kül­tü­ründe genç sürgün ve kökler gıda; farklı kısım­lar ise çeşitli gele­nek­sel uygu­la­ma­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Poliphilo · CC0

Makomako (Aristotelia serrata), Elaeocarpaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın nemli orman ve orman kenar­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: anto­si­ya­nin­ler, fla­vo­no­id­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Meyveler gıda olarak; yaprak ve kabuk Rongoā Māori gele­ne­ğinde çeşitli hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Pseudopanax at English Wikipedia · Public domain

Tarata (Pittosporum eugenioides), Pittosporaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın alçak ve orta rakımlı orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: uçucu ter­pen­ler, feno­lik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Aromatik yaprak ve reçi­neli kısım­lar Māori gele­nek­le­rinde koku ve çeşitli bit­ki­sel hazır­lık­larda yer almış­tır.

Görsel: Krzysztof Golik · CC BY-SA 4.0

Māpou (Myrsine australis), Primulaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Yeni Zelanda'nın kıyı ve alçak rakımlı orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ben­zo­qu­i­non­lar, fla­vo­no­id­ler, uçu­cu­lar. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rongoā Māori reper­tu­va­rında yaprak ve kabuğa dayalı gele­nek­sel kul­la­nım­lar kay­de­dil­miş­tir.

Görsel: Daderot · CC0

Kore Ginsengi (Panax ginseng), Araliaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kore Yarımadası ve kuzey­doğu Çin'in serin orman kuşağı; yoğun kültürü yapılır. Öne çıkan bile­şen­leri: gin­se­no­sid­ler Rb1, Rg1, Re. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kore gele­nek­sel tıb­bında kök, uzun süredir tonik ve daya­nık­lı­lığı des­tek­le­yen pre­pa­rat­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Nina Filippova · CC BY 4.0

Kore Angelikası (Angelica gigas), Apiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kore Yarımadası'nın serin ve nemli dağlık böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: decur­sin, decur­si­nol ange­late. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kore gele­nek­sel tıb­bında kök, özel­likle dolaşım ve kadın sağ­lı­ğıyla iliş­kili for­mül­lerde yer almış­tır.

Görsel: Agnieszka Kwiecień, Nova · CC BY-SA 4.0

Japon Atractylodesi (Atractylodes japonica), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kore, Japonya ve Kuzeydoğu Asya'nın açık orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: atracty­lon, atracty­le­no­li­des. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kore ve Doğu Asya gele­nek­le­rinde rizom, sin­di­rim ve sıvı den­ge­siyle iliş­ki­len­di­ri­len for­mül­lerde kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Qwert1234 · CC BY-SA 4.0

Balon Çiçeği / Doraji (Platycodon grandiflorus), Campanulaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kore, Çin ve Japonya'nın çayır ve açık yamaç­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: platy­co­din sapo­nin­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kore'de kökü hem gıda hem de gele­nek­sel solunum pre­pa­rat­la­rında kul­la­nı­lır.

Görsel: sunoochi · CC BY 2.0

Japon Kuru Üzüm Ağacı (Hovenia dulcis), Rhamnaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin, Kore ve Japonya dahil Doğu Asya. Öne çıkan bile­şen­leri: dihyd­romy­ri­ce­tin, fla­vo­no­id­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Doğu Asya'da meyve sapları gıda/içecek olarak; gele­nek­sel olarak alkol sonrası ve kara­ci­ğerle iliş­ki­len­di­ri­len kul­la­nım­larda yer almış­tır.

Görsel: Daderot · CC0

Tayvan Tarçını (Cinnamomum osmophloeum), Lauraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Tayvan'ın dağlık subt­ro­pi­kal orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: cin­na­mal­dehyde, lina­lool kemo­tip­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Yerel olarak aro­ma­tik yaprak ve kabuk, baharat ve gele­nek­sel bit­ki­sel hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Shih-Shiuan Kao · CC BY-SA 2.0

Fangfeng (Saposhnikovia divaricata), Apiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Çin, Moğolistan ve komşu step kuşağı. Öne çıkan bile­şen­leri: prim-O-glu­cosyl­ci­mi­fu­gin ve diğer kro­mon­lar. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin ve Moğol tıp gele­nek­le­rinde kök, ağrı ve 'rüzgâr' kav­ra­mıyla iliş­ki­len­di­ri­len reçe­te­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: (c) Святослав Власенко, some rights reserved (CC BY) · CC BY

Büyük Yapraklı Gentiyan (Gentiana macrophylla), Gentianaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin'in kuzey ve batı dağlık böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: gen­ti­o­pic­ro­side, swer­ti­a­ma­rin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Doğu Asya gele­nek­le­rinde kök, eklem ve inf­la­ma­tu­var yakın­ma­larla iliş­ki­len­di­ri­len pre­pa­rat­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: (c) Roman A. Lagazyuk (Роман А. Лагазюк), some rights reserved (CC BY) · CC BY

Amur Mantar Ağacı (Phellodendron amurense), Rutaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Rus Uzak Doğusu, Kuzeydoğu Çin ve Kore. Öne çıkan bile­şen­leri: ber­be­rine, pal­ma­tine, limo­no­id­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin, Kore ve Rus Uzak Doğu bitki gele­nek­le­rinde kabuk çeşitli kay­natma ve for­mül­lerde kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Daderot · CC0

Ai Ye (Artemisia argyi), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin, Kore ve Doğu Asya'nın ılıman böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: 1,8-cineole, borneol, camphor, fla­vo­no­id­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin gele­ne­ğinde kuru­tul­muş yaprak mok­si­büs­yonda ve farklı harici/bit­ki­sel hazır­lık­larda kul­la­nı­lır.

Görsel: (c) Dmitriy Bochkov, some rights reserved (CC BY) · CC BY

Altın Kök (Rhodiola rosea), Crassulaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Sibirya, Altay ve Avrasya'nın soğuk dağ kuşak­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: salid­ro­side, rosavin, rosarin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Sibirya ve Altay gele­nek­le­rinde kök daya­nık­lı­lık, yor­gun­luk ve topar­lanma amaçlı tonik olarak kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: sunoochi from Sapporo, Hokkaido, Japan · CC BY 2.0

Sibirya Bergenyası (Bergenia crassifolia), Saxifragaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Sibirya, Altay ve Orta Asya dağlık alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: arbutin, ber­ge­nin, tanen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rizom ve fer­mente/kuru yap­rak­lar halk hekim­li­ğinde ve çay kül­tü­ründe kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Daderot · CC0

Maral Kökü (Rhaponticum carthamoides), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Altay ve Güney Sibirya'nın subal­pin çayır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: 20-hydrox­yecdy­sone. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Altay halk gele­nek­le­rinde kök kuvvet, topar­lanma ve daya­nık­lı­lıkla iliş­ki­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Cephas · CC BY-SA 4.0

Sibirya Ginsengi (Eleutherococcus senticosus), Araliaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Rus Uzak Doğusu, Kuzeydoğu Çin ve Kore orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ele­ut­he­ro­si­des B ve E. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rus ve Uzak Doğu gele­nek­le­rinde kök tonik/adap­to­jen olarak değer­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Daderot · CC0

Şizandra (Schisandra chinensis), Schisandraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Rus Uzak Doğusu, Çin ve Kore'nin orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: schi­sand­rin, gomi­sin­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Uzak Doğu halk­la­rında mey­ve­ler tonik olarak ve daya­nık­lı­lığı des­tek­le­yen hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Agnieszka Kwiecień, Nova · CC BY-SA 4.0

Bataklık Labrador Çayı (Rhododendron tomentosum), Ericaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Avrasya'nın tur­ba­lık ve batak­lık orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ledol, palust­rol. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kuzey halk hekim­li­ğinde aro­ma­tik yap­rak­lar infüz­yon ve çeşitli gele­nek­sel hazır­lık­larda yer almış­tır.

Görsel: I.Sáček, senior · CC0

Lingonberry (Vaccinium vitis-idaea), Ericaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Avrasya ve Sibirya'nın iğne yap­raklı orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: arbutin, anto­si­ya­nin­ler, pro­an­to­si­ya­ni­din­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Meyveler gıda; yap­rak­lar Rus ve kuzey halk tıb­bında özel­likle üriner sis­temle iliş­kili çay­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Milanaranim · CC BY-SA 4.0

Kalina (Viburnum opulus), Adoxaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Avrupa Rusyası ve Batı Sibirya dahil kuzey Avrasya. Öne çıkan bile­şen­leri: iri­do­id­ler, anto­si­ya­nin­ler, feno­lik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rus mutfak ve halk gele­ne­ğinde mey­ve­ler içecek, reçel ve çeşitli hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Didier Descouens · CC BY-SA 4.0

Sibirya Sediri (Pinus sibirica), Pinaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Sibirya taygası ve Altay-Sayan bölgesi. Öne çıkan bile­şen­leri: α-pinene, toko­fe­rol­ler, doy­ma­mış yağ asit­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Tohumlar besin; reçine ve iğneler Sibirya halk kül­tü­ründe çeşitli gele­nek­sel kul­la­nım­lara sahip­tir.

Görsel: Vyacheslav Argenberg · CC BY 4.0

Yabani Kekik (Thymus serpyllum), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Avrupa'dan Sibirya'ya kadar kuru çayır­lar ve taşlık alanlar. Öne çıkan bile­şen­leri: thymol, car­vac­rol, p-cymene. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Rus ve Avrupa halk gele­ne­ğinde çay, gargara ve aro­ma­tik pre­pa­rat­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: AnRo0002 · CC0

Shiso (Perilla frutescens var. crispa), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'da yaygın kültür; Doğu Asya kökenli. Öne çıkan bile­şen­leri: peril­lal­dehyde, ros­ma­ri­nic acid, lute­o­lin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Japon mut­fa­ğında taze yaprak ve baharat; Kampo gele­ne­ğinde de farklı for­mül­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: Popolon · CC BY-SA 4.0

Yomogi (Artemisia princeps), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya ve Doğu Asya'nın açık alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: 1,8-cineole, camphor, borneol, fla­vo­no­id­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Japonya'da moxa, bitki çayı, hamur işleri ve gele­nek­sel banyo uygu­la­ma­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Dguendel · CC BY 3.0

Sanshō (Zanthoxylum piperitum), Rutaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'nın orman kenar­ları ve kültür alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: sans­hool türev­leri, limo­nene. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Japon mut­fa­ğında baharat; gele­nek­sel olarak sin­di­rimle iliş­kili bit­ki­sel hazır­lık­larda yer alır.

Görsel: Didier Descouens · CC BY-SA 4.0

Tōki (Angelica acutiloba), Apiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'da kültürü yapılan yerli Angelica türü. Öne çıkan bile­şen­leri: ligus­ti­lide, ferulik asit. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kampo'da kök, kan/dolaşım ve kadın sağ­lı­ğıyla iliş­ki­len­di­ri­len çok sayıda for­mülde yer alır.

Görsel: 小石川人晃 · CC BY-SA 4.0

Saiko (Bupleurum falcatum), Apiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya ve Doğu Asya'nın açık çayır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: sai­ko­sa­po­nin A ve D. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kök, klasik Kampo reçe­te­le­ri­nin önemli drog­la­rın­dan biridir.

Görsel: Daniel VILLAFRUELA. · CC BY-SA 4.0

Hōnoki (Magnolia obovata), Magnoliaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'nın dağlık orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: mag­no­lol, hono­kiol. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kabuk Kampo'da sin­di­rim ve solu­numla iliş­kili for­mül­lerde; yap­rak­lar gele­nek­sel yemek sunu­munda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Alpsdake · CC BY-SA 4.0

Dokudami (Houttuynia cordata), Saururaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'nın nemli ve gölgeli alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: quer­cit­rin, hype­ro­side, hout­tuy­nin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Japon halk gele­ne­ğinde kuru­tul­muş bitki çayı ve çeşitli ev tipi bit­ki­sel hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Daderot · CC0

Kafur Ağacı (Cinnamomum camphora), Lauraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'nın güneyi, Çin ve Tayvan'ın subt­ro­pi­kal böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: camphor, 1,8-cineole. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kafur üre­ti­minde ve aro­ma­tik harici ürün gele­ne­ğinde kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Hirho · CC BY 4.0

Kuromoji (Lindera umbellata), Lauraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'nın dağlık orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: lina­lool, 1,8-cineole, gera­niol. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Dallar gele­nek­sel kür­dan­larda; yaprak ve dallar aro­ma­tik çay, koku ve banyo kül­tü­ründe kul­la­nı­lır.

Görsel: Alpsdake · CC BY-SA 3.0

Tsubaki (Camellia japonica), Theaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Japonya'nın kıyı ve ılıman orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: oleik asit ağır­lıklı yağ, sapo­nin­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Tsubaki yağı Japonya'da uzun süredir saç ve cilt bakı­mında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Motohiro Sunouchi · CC BY 4.0

Huang Qin (Scutellaria baicalensis), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Çin ve çev­re­si­nin kuru yamaç­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: bai­ca­lin, bai­ca­lein, wogonin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin materia medica'sında kök, gele­nek­sel 'ısı' ve 'nem' tab­lo­la­rına yönelik for­mül­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Huang Lian (Coptis chinensis), Ranunculaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin'in nemli dağ orman­ları; kültürü yapılır. Öne çıkan bile­şen­leri: ber­be­rine, cop­ti­sine, pal­ma­tine. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin gele­nek­sel tıb­bında rizom, özel­likle sin­di­rim ve 'ısı' tab­lo­la­rıyla iliş­ki­len­di­ri­len reçe­te­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: Smithsonian National Museum of Natural History · CC0

Dang Gui (Angelica sinensis), Apiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin'in serin yüksek rakımlı böl­ge­le­rinde yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: ligus­ti­lide, ferulik asit, poli­sak­ka­rit­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin tıb­bında kadın sağlığı, dolaşım ve ağrıyla iliş­ki­len­di­ri­len çok sayıda for­mülde yer alır.

Görsel: Dr Aug. Henry (1889) · CC BY-SA 4.0

Huang Qi (Astragalus mongholicus), Fabaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Çin ve Moğolistan'ın step ve kuru çayır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ast­ra­ga­lo­side IV, cyclo­ast­ra­ge­nol, poli­sak­ka­rit­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kök, gele­nek­sel Çin tıb­bında tonik ve 'Qi' desteği ama­cıyla kul­la­nı­lır.

Görsel: Averater · CC BY-SA 3.0

Çin Meyanı (Glycyrrhiza uralensis), Fabaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Kuzey Çin, Moğolistan ve Orta Asya'nın kuru alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: glycyrrhi­zin, liqu­i­ri­tin, iso­li­qu­i­ri­ti­ge­nin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çok sayıda Çin for­mü­lünde tat, uyum­laş­tırma ve gele­nek­sel tera­pö­tik amaç­larla kul­la­nı­lır.

Görsel: Daderot · CC0

Dan Shen (Salvia miltiorrhiza), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin'in ılıman böl­ge­leri; geniş ölçekte yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: tans­hi­none IIA, crypto­tans­hi­none, sal­vi­a­no­lic acid B. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin gele­nek­sel tıb­bında kök dolaşım ve kanla iliş­ki­len­di­ri­len for­mül­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Qing Hao (Artemisia annua), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin dahil geniş Avrasya kuşa­ğında doğal/yabani. Öne çıkan bile­şen­leri: arte­mi­si­nin, arte­an­nu­in­ler, fla­vo­no­id­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin tıb­bında gele­nek­sel olarak ateş tab­lo­la­rıyla iliş­ki­len­di­ri­len hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Daderot · CC0

Ku Shen (Sophora flavescens), Fabaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin, Kore ve çev­re­si­nin açık alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: matrine, oxy­mat­rine. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çin tıb­bında kök, deri ve 'nem-ısı' kav­ra­mıyla iliş­ki­len­di­ri­len iç/harici for­mül­lerde yer alır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Hou Po (Magnolia officinalis), Magnoliaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta ve güney Çin'in dağlık orman­ları; yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: mag­no­lol, hono­kiol. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kabuk, Çin tıb­bında sin­di­rim ve solu­numla iliş­ki­len­di­ri­len reçe­te­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: Crusier · CC BY-SA 3.0

Du Zhong (Eucommia ulmoides), Eucommiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Çin kökenli; kültürü yapılır. Öne çıkan bile­şen­leri: geni­po­si­dic acid, chlo­ro­ge­nic acid, lig­nan­lar. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kabuk, gele­nek­sel Çin tıb­bında kas-iskelet ve tonik amaçlı for­mül­lerde kul­la­nı­lır.

Görsel: Agnieszka Kwiecień, Nova · CC BY-SA 4.0

Üzerlik (Peganum harmala), Nitrariaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta Asya, İran-Turan kuşağı ve Anadolu'nun kuru alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: harmine, har­ma­line, har­ma­lol. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Orta Asya ve çev­re­sinde tohum­lar tütsü, nazar ritü­el­leri ve çeşitli halk uygu­la­ma­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Amirh. absnd · CC0

Ferula (Ferula foetida), Apiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Özbekistan, Türkmenistan ve Orta Asya'nın kurak boz­kır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: orga­no­sül­für bile­şik­leri, ferulik asit türev­leri, ses­ki­ter­pen kuma­rin­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kök reçi­nesi bölgede baharat ve sin­di­rimle iliş­kili gele­nek­sel pre­pa­rat­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Patrick Verhaeghe · Public domain

Dağ Nanesi / Ziziphora (Ziziphora clinopodioides), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta Asya'nın taşlık ve yüksek rakımlı yamaç­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: pule­gone, ment­hone, thymol/car­vac­rol kemo­tip­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Bölgede çay ve aro­ma­tik halk pre­pa­rat­la­rında kul­la­nı­lır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Orta Asya Kekiği (Origanum tyttanthum), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta Asya'nın dağ ve etek kuşağı. Öne çıkan bile­şen­leri: car­vac­rol, thymol, p-cymene. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Yerel olarak çay, gargara ve baharat/aro­ma­tik hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır. Güncel kabul edilen adı: Origanum vulgare subsp. gracile.

Görsel: Алексей Ябс · CC0

Meyan (Glycyrrhiza glabra), Fabaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta Asya, İran ve Batı Asya'nın nehir vadi­leri ve kuru düz­lük­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: glycyrrhi­zin, glab­ri­din, liqu­i­ri­ti­ge­nin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Kök, Orta Asya halk tıb­bında öksürük ve sin­di­rimle iliş­kili hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Zeravşan Ardıcı (Juniperus seravschanica), Cupressaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Pamir-Alay, Tanrı Dağları ve Orta Asya dağ kuşağı. Öne çıkan bile­şen­leri: α-pinene, sabi­nene, limo­nene. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Dallar ve aro­ma­tik kısım­lar bölgede tütsü ve gele­nek­sel aro­ma­tik uygu­la­ma­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Turan Pelini (Artemisia turanica), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: İran-Turan flo­ris­tik bölgesi ve Orta Asya boz­kır­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: mono­ter­pen­ler, ses­ki­ter­pen­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Yerel halk hekim­li­ğinde aro­ma­tik infüz­yon ve çeşitli gele­nek­sel hazır­lık­larda yer almış­tır.

Görsel: Arkadiusz Nowak, Marcin Nobis, Sylwia Nowak, Agnieszka Nobis, Anna Wróbel, Sebastian Świerszcz, Ewelina Klichowska, Iwona Dembicz & Grzegorz Kusza · CC BY 4.0

Moldav Ejderotu (Dracocephalum moldavica), Lamiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Orta Asya ve Batı Asya kökenli; birçok bölgede yetiş­ti­ri­lir. Öne çıkan bile­şen­leri: citral, gera­niol, ros­ma­ri­nic acid. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Bölgede çay, sin­di­rim ve sakin­leş­ti­rici halk kul­la­nım­la­rıyla iliş­ki­len­di­ril­miş­tir.

Görsel: Krzysztof Golik · CC BY-SA 4.0

Pamir Gülü (Rosa fedtschenkoana), Rosaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Pamir-Alay ve Orta Asya dağları. Öne çıkan bile­şen­leri: cit­ro­nel­lol, gera­niol, nerol, feno­lik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Çiçek ve kuş­burnu benzeri mey­ve­ler aro­ma­tik ve gele­nek­sel gıda/bitki hazır­lık­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0

Sosis Ağacı (Kigelia africana), Bignoniaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Sahra altı Afrika'nın savan ve nehir kenarı kuşak­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: ver­bas­co­side, ver­mi­no­side, iri­do­id­ler, napht­ho­qu­i­non­lar. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Birçok Afrika gele­ne­ğinde meyve ve kabuk pre­pa­rat­ları yara, cilt bakımı ve çeşitli deri sorun­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Biswarup Ganguly · CC BY 3.0

Afrika Biber Kabuğu (Warburgia salutaris), Canellaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Güneydoğu Afrika'nın orman­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: war­bur­ga­nal, poly­go­dial. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Güney Afrika gele­nek­sel tıb­bında kabuk ve yap­rak­lar özel­likle solunum ve enfek­si­yonla iliş­kili hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: JMK · CC BY-SA 3.0

Marula (Sclerocarya birrea), Anacardiaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Sahra altı Afrika savan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: proc­ya­ni­din­ler, fla­vo­no­id­ler, yağ asit­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Meyve gıda ve içe­cek­lerde; çekir­dek yağı cilt bakı­mında; kabuk çeşitli halk pre­pa­rat­la­rında kul­la­nı­lır.

Görsel: Bernard DUPONT from FRANCE · CC BY-SA 2.0

Şeytan Pençesi (Harpagophytum procumbens), Pedaliaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Namibya, Botsvana ve Güney Afrika'nın kurak Kalahari bölgesi. Öne çıkan bile­şen­leri: har­pa­go­side. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: San ve diğer böl­ge­sel gele­nek­lerde kök ağrı ve eklem yakın­ma­la­rıyla iliş­kili hazır­lık­larda kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: SAplants · CC BY-SA 4.0

Güney Afrika Sardunyası (Pelargonium sidoides), Geraniaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Güney Afrika'nın yüksek pla­to­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: umc­ka­lin, kuma­rin­ler, pro­an­to­si­ya­ni­din­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Güney Afrika halk tıb­bında kök özel­likle solunum yakın­ma­ları için kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Daderot · CC0

Rooibos (Aspalathus linearis), Fabaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Güney Afrika Cederberg böl­ge­sine özgü fynbos. Öne çıkan bile­şen­leri: aspa­lat­hin, not­ho­fa­gin. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Khoisan ve böl­ge­sel gele­nek­lerde aro­ma­tik içecek olarak kul­la­nıl­mış; daha sonra yaygın rooibos çayına dönüş­müş­tür.

Görsel: Dwergenpaartje · CC BY-SA 4.0

Cape Aloe (Aloe ferox), Asphodelaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Güney Afrika'nın Cape ve iç kesim­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: aloin, aloe-emodin, poli­sak­ka­rit­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Güney Afrika'da yaprak jel/özleri cilt, yaralar ve farklı gele­nek­sel amaç­larla kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Ruthven · CC0

Baobab (Adansonia digitata), Malvaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Sahra altı Afrika'nın kuru savan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: proc­ya­ni­din­ler, fla­vo­no­id­ler, C vita­mini. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Meyve ve yap­rak­lar gıda; farklı kısım­lar birçok Afrika top­lu­lu­ğunda halk ilacı olarak kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Adansonia rayanne2 · CC0

Afrika Pelini (Artemisia afra), Asteraceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Doğu ve Güney Afrika'nın yüksek rakımlı alan­ları. Öne çıkan bile­şen­leri: 1,8-cineole, camphor, thujone kemo­tip­leri. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Geleneksel olarak yaprak infüz­yonu ve buharı özel­likle solunum yakın­ma­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Abu Shawka · CC0

Kraalbos (Galenia africana), Aizoaceae famil­ya­sın­dan­dır. Doğal yayı­lışı: Güney Afrika'nın kurak ve yarı kurak böl­ge­leri. Öne çıkan bile­şen­leri: fla­vo­no­id­ler, tri­ter­pe­no­id­ler, feno­lik­ler. Geleneksel kul­la­nım kayıt­ları: Güney Afrika halk tıb­bında macun, dekok­si­yon ve losyon benzeri hazır­lık­larla yara ve cilt sorun­la­rında kul­la­nıl­mış­tır.

Görsel: Marco Schmidt[1] · CC BY-SA 3.0